Sormadan Önce bi araştır

Tarihi güzergahta adım adım: Fatih Camii, Zeyrek, Fener ve Balat

Mart 31st, 2009 Posted in İstanbul


Her adımı tarihi eserle karşılaşabileceğimiz gezimizin ilk durağı Fatih Camii. Fatih Camii, fetihten sonra, 1463 – 1470 yılları arasında, şehrin en yüksek tepesine yapılmış.

Cami Sinan adındaki mimar tarafından yapılmış, ancak büyük Sinan’dan ayırt etmek için bu kişiye “Atik” Sinan denmiştir. Fatih ile caminin mimarı Sinan arasında bazı sorunlar yaşanmış ve Sinan daha sonra idam edilmiştir. 1766 yılındaki depremde yıkılan cami 1871’de şu andaki görünümüne kavuştu.
Onarım emri Sultan III. Mustafa tarafından verilmiş, dönemin ünlü mimarı Mehmet Tahir Ağa da onarmıştır.

Fatih Camii
Külliyenin batı girişinde bir mektep ve bir kitaplık varmış, ama bunlar yıkılıp yok olmuş. Karşımızdaki avlu, caminin depremde yıkılmamış kısımlarından. İki sıra pencereli yüksek avluya, yüksek, görkemli bir kapıdan geçerek giriyoruz. Bu avluda külahlı bir şadırvanı hemen görüyoruz. Mermer hazneli, sek,iz mermer sütunlu şadırvan. Avlu revakının sütunları, sütun başlıkları da güzel, ama avluda en dikkate değer şey, bence, girişin olduğu duvardaki yeşil eğriboz taşı üstüne beyaz mermerle yazılan Fatiha ve Besmele’dir. Ayrıca iki kanatta da bu sefer çiniyle, Besmele ve Ayet el-Kürsi yazılıdır. Bu güzel hat örnekleri Yahya Sofi ve oğlu Ali Bin Sofi’nin eserleridir.
Caminin içindeki hatlar, en güzel eserlerdendir. Mihrap da güzel oyma örneklerdendir. Külliye ve medrese, dönemin yaklaşık bin öğrencisi olan bir üniversitesini barındırmaktadır.
Caminin mihrap duvarının arkasında Fatih’in ve eşi Gülbahar Sultan’ın türbeleri bulunuyor.

Zeyrek
Osmanlı kent dokusunu günümüze taşıyan en önemli mahallelerden olan ve UNESCO tarafından tüm insanlığa ait değerli anılar taşıdığı için “Dünya Kültür Mirası” olarak belirlenen Zeyrek, ahşap cumbalı ve söveli evleriyle biliniyor. Fatih Belediyesi, Ulusal Ahşap Birliği, Kültür ve Turizm Bakanlığı, UNESCO,  İstanbul Valiliği ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin desteğiyle yürüttüğü ‘Zeyrek Evleri Projesi’ çerçevesinde yapılacak onarımlar “Tarihe Sağlam Bir Çatı” adı altında yürütülüyor. Bitişik nizam mimari ile kıvrımlı sokaklardan oluşan Zeyrek, Süleymaniye ile birlikte Osmanlı kent dokusunu günümüze taşıdığı için tarihsel olduğu kadar mimari açıdan da önem taşıyor. Zeyrek bölgesinde yenilenmesi hedeflenen 150 ev bulunuyor ve ilk etapta ise Molla Zeyrek Camii civarındaki 30 ev onarılıyor.

Zeyrek Evleri

Bölgenin önemli bir yeri de özel bir kuruluş tarafından işletilen Zeyrekhane’dir. Geniş bir Haliç manzarası içeren yapıda, içecek ve yiyecek servisi bulunuyor.

Fener – Balat
İstanbul tarihinde ve özellikle Türkiye Yahudi tarihinde önemli bir mahalle olan Balat, ilk olarak 1492’de İspanya’daki engizisyondan kaçan Yahudilerin Fatih Sultan Mehmet tarafından yerleştirildiği bölge olarak biliniyor. Bugün az sayıda Yahudi’nin yaşadığı Balat’ta o dönemden kalan Ahrida Sinagog’u bulunuyor. Balat’ta evler, üç katlı cumbalı, taş binalardan oluşuyor. Bugün bir çoğu bakımsız da olsa çoğu ayakta olan bu evler, Fatih Belediyesi ile Avrupa Birliği tarafından rehabilite ediliyor. Bu proje, Fener – Balat’a olan ilgiyi arttırıyor.

Fener-Balat Evleri
Fener – Balat’ta Hıristiyan dünyasının en önemli yapılarından olan Rum Ortodoks Patrikhanesi bulunuyor. Balat’ın üst taraflarında da, Kırmızı Mektep olarak bilinen Rum Lisesi, Haliç’e hakim bir görünümde yer alıyor.
Bir dinler mozaiği olan Balat’ta Surp Hreşdagabet Gregoryan Kilisesi de bulunuyor.

Rum Lisesi (Kırmızı Mektep)
www.fatih.bel.tr

You must be logged in to post a comment.